در خوشهٔ هوش مصنوعی، پردازنده‌های گرافیکی گران‌قیمت اگر منتظر داده بمانند بیکار می‌شوند. به همین دلیل شبکه دیگر فقط زیرساخت پشتیبان نیست و مستقیماً روی سرعت آموزش مدل و هزینهٔ آن اثر می‌گذارد. این فشار بازار سوییچ مرکز داده را به‌سرعت تغییر داده است.
بازار به کدام سمت می‌رود؟
طبق گزارش Dell'Oro برای سه‌ماههٔ نخست ۲۰۲۶، فروش سوییچ اترنت در شبکه‌های AI بیش از دو برابر شد و به حدود دو سوم فروش سوییچ خوشه‌های هوش مصنوعی رسید. سوییچ‌های ۸۰۰ گیگابیت بیشتر این فروش را تشکیل دادند. با این حال InfiniBand از صحنه خارج نشده و فروش آن در همان دوره با رونق سکوی جدید انویدیا بیش از سه برابر شد.
همین گزارش می‌گوید نمونه‌های سوییچ ۱٫۶ ترابیت عرضه شده‌اند و افزایش تولید آن‌ها برای نیمهٔ دوم ۲۰۲۶ پیش‌بینی می‌شود.
چرا اترنت جلو می‌افتد؟
- اکوسیستم باز: سازندگان متعدد و نیروی متخصص آشنا، وابستگی به یک فروشنده را کم می‌کند.
- اترنت فوق‌العاده: کنسرسیوم Ultra Ethernet در ژوئن ۲۰۲۵ مشخصات نسخهٔ ۱٫۰ را برای پاسخ به نیازهای بار کاری AI منتشر کرد.
- مسیر استاندارد: کارگروه IEEE 802.3dj همچنان روی ۱٫۶ ترابیت کار می‌کند و ائتلاف اترنت از شروع کار روی نسل‌های بعدی خبر می‌دهد.
این خبرها برای یک سازمان معمولی چه معنایی دارند؟
بیشتر سازمان‌ها مدل بزرگ آموزش نمی‌دهند و نیازی به خوشهٔ ۸۰۰ گیگابیتی ندارند. برای اجرای مدل آماده یا چند سرور GPU، معمولاً طراحی درست از سرعت اسمی مهم‌تر است. خرید سوییچ گران بدون تحلیل ترافیک اغلب فقط هزینه را بالا می‌برد و گلوگاه را جای دیگری منتقل می‌کند.
پیش از خرید این‌ها را بررسی کنید
- نوع بار کاری: آموزش مدل با اجرای مدل نیاز کاملاً متفاوتی دارد.
- اندازه‌گیری ترافیک: گلوگاه را با داده پیدا کنید، نه با حدس؛ شاید مشکل در ذخیره‌سازی باشد.
- ارتباط شرق-غرب: ترافیک بین سرورها در AI معمولاً اهمیت بیشتری از ترافیک بیرونی دارد.
- برق و سرمایش: تراکم بیشتر سوییچ و GPU، نیاز برق و خنک‌سازی اتاق سرور را زیاد می‌کند.
- فیبر و مسیر ارتقا: کابل‌کشی را طوری انتخاب کنید که نسل بعدی به بازسازی کامل نیاز نداشته باشد.
آمار این حوزه را با احتیاط بخوانید؛ بخش بزرگی از آن به شرکت‌های بسیار بزرگ مربوط است و مستقیماً به نیاز یک سازمان متوسط تعمیم نمی‌یابد.
ترافیک هوش مصنوعی چه فرقی دارد؟
در مرکز دادهٔ معمولی، کاربران درخواست می‌فرستند و سرورها پاسخ می‌دهند. اما در آموزش مدل، صدها یا هزاران پردازندهٔ گرافیکی باید هم‌زمان داده رد و بدل کنند و مرحلهٔ بعد تا پایان کار کندترین آن‌ها شروع نمی‌شود. پس یک تأخیر کوچک در یک مسیر می‌تواند کل خوشه را منتظر نگه دارد. به همین دلیل تأخیر انتهایی و از دست نرفتن بسته‌ها در این شبکه‌ها اهمیت زیادی دارد.
اجرای مدل یا همان استنتاج رفتار دیگری دارد. درخواست‌ها به کاربران وابسته‌اند و معمولاً خوشهٔ کوچک‌تری لازم است. پس سازمانی که فقط از مدل آماده استفاده می‌کند، اغلب با طراحی متعارف‌تر و سرعت کمتر هم نتیجهٔ خوبی می‌گیرد.
مفاهیم مهم به زبان ساده
- مقیاس عمودی: اتصال بسیار سریع GPUها داخل یک رک یا یک گروه کوچک.
- مقیاس افقی: اتصال رک‌ها و گروه‌ها به یکدیگر در یک خوشهٔ بزرگ.
- معماری برگ و ستون: دو لایه سوییچ که مسیرهای برابر و قابل‌پیش‌بینی بین سرورها می‌سازند.
- شبکهٔ پشتیبان و جلو: شبکهٔ جدا برای ارتباط GPUها و شبکهٔ دیگر برای کاربران و ذخیره‌سازی.
- RDMA: انتقال مستقیم داده بین حافظه‌ها بدون بار زیاد روی پردازنده.
طراحی مقیاس سازمانی
برای بسیاری از سازمان‌ها نقطهٔ شروع چند سرور GPU است. در این حالت جدا کردن ترافیک ذخیره‌سازی از ترافیک کاربران، استفاده از سوییچ با بافر و قابلیت مدیریت ازدحام مناسب و پایش دقیق خطای پورت‌ها، معمولاً اثر بیشتری از رفتن به سریع‌ترین نسل دارد. پیش از هر چیز باید دید آیا مدل در خود سازمان اجرا می‌شود یا از سرویس بیرونی استفاده خواهد شد، چون این تصمیم نیاز شبکه را کاملاً تغییر می‌دهد.
کابل و اپتیک را دست‌کم نگیرید
با بالا رفتن سرعت، کیفیت فیبر و تمیزی کانکتورها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. سهم هزینه و مصرف برق ماژول‌های نوری هم بزرگ‌تر می‌شود. پیش از خرید، سازگاری ماژول با سوییچ، فاصلهٔ واقعی لینک و نوع فیبر موجود را بررسی کنید. مستندسازی درست مسیرها هم در زمان عیب‌یابی بسیار ارزشمند است.
هزینه را کامل حساب کنید
قیمت سوییچ تنها بخشی از هزینه است. برق، سرمایش، ماژول نوری، قرارداد پشتیبانی و نیروی متخصص را هم باید دید. اگر ظرفیت GPU بیشتر وقت بیکار می‌ماند، سرمایه‌گذاری بزرگ در شبکه بازدهی ندارد. پس از یک پروژهٔ آزمایشی کوچک شروع کنید، مصرف واقعی را بسنجید و سپس برای توسعه تصمیم بگیرید.
Sources
- Dell'Oro Group: گزارش سوییچ شبکه‌های AI، ژوئن ۲۰۲۶
- Ethernet Alliance: پیش‌بینی‌های ۲۰۲۶ اترنت، فوریهٔ ۲۰۲۶
برای طراحی و ارتقای شبکهٔ مرکز داده متناسب با نیاز واقعی سازمانتان می‌توانید با کارشناسان پارتاک مشورت کنید.
